SED - Sanat Eğitimi Dergisi
www.sanategitimidergisi.com
Cilt 13, Sayı 2  2025/2  (ISSN: 2147-8007, E-ISSN: )
Hasan Zahid YURDAGÜL, Mehmet Serkan UMUZDAŞ

NO Makale Adı
1746022152 NEYZEN YAVUZ AKALIN’IN VE TANBURİ M. KAZIM TIĞLIOĞLU’NUN GEÇİŞ TAKSİMLERİNDEKİ GEÇKİ YÖNTEMLERİ

Geçki; icrâyı veya müzik eserini monotonluktan kurtarıp estetik hale getirmek için içlerine çeşitli dizi, ses veya makamlar katmaktadır. Bazen de bu katkıları yapmadan estetiklik sağlayan bir araçtır. Aynı zamanda bestekâr ve saz icrâcılarının da ustalıklarını gösterdikleri belli başlı alanlardandır. Bu sebeple geçki konusunun Türk müziğinin önemli konularından biri olduğu düşünülmektedir. Geçki hakkında yapılan çalışmalar genellikle geçki ve türlerinin tanımlanması, geçki için gerekli temel bilgilerin aktarılması, eserlerdeki geçkilerin tespit edilmesi ve notalarla örneklendirilmesi konularını içermektedir. Geçki yöntemleri konusunda yapılan çalışmalarda ise konunun yüzeysel olarak ele alındığı ve geçkide kullanılacak olan seslerin, dizilerin veya makamların uygun bir biçimde nasıl uygulanacağının yöntemleri hususunun eksik kaldığı görülmüştür. Bir kavramın, fikrin veya hareketin nasıl gerçekleşeceği; olguyu çözümlemek kadar önemlidir. Bu bakış açısı ile geçkinin ayrı ayrı veya ortak yollarla nasıl yapılacağını anlamak önem kazanmaktadır. Çalışma; Türk müziğinde geçki yaparken icrâcıların kullandıkları geçki yöntemlerine odaklanmaktadır. Bu çalışmada, Neyzen Yavuz Akalın’ın ve Tanburi Musa Kazım Tığlıoğlu’nun kullandıkları geçki yöntemleri çalışılmıştır. İcrâcıların geçiş taksimleri; mülakat yoluyla temin edilmiştir. Taksimlerin ana melodileri, açıklamalı bir şekilde notaya alınmıştır. Notaya alınan taksimlerde kullanıldığı tespit edilen geçki yöntemleri isimlendirilmiştir. İsimlendirilen geçki yöntemleri, alt problem olarak yazılı bir şekilde anlatılmıştır. Çalışma kapsamında icrâ edilen sekiz taksimde sekiz farklı geçki yönteminin kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu geçki yöntemlerinin tek başlarına kullanılması ve birden fazla geçki yönteminin birlikte kullanılabilmesi, tespitler arasındadır. Analizlere göre çıkan sonuçlar ve öneriler çalışmanın son bölümünde yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler: Yavuz akalın, Musa Kazım Tığlıoğlu, geçki, geçki Yöntemleri, geçiş Taksimi